FELSEFE ÖYKÜLERİ_F.MARTI-IBANEZ
SAYFA 13
Filozof, kelime anlamı olarak bilgelik aşığı anlamına geliyor. Yani bilen değil bilmeye çalışan ve bundan mutlu olan. Zamanında Cervantes'in, yolun kenarındaki hanın ona giden yol kadar ilginç olmadığını söylemesi gibi...
Sunday, November 9, 2008
Friday, November 7, 2008
ZENON VE ÇOKLUĞA KARŞI KANITLARI
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 28
Parmenides geleneğiyle "bir olan"ı savunurken Zenon çokluğun olamayacağına ilişkin düşünce yöntemiyle kanıtlar öne sürmüştür. İspat etmek istediği, "varolanı bir çokluk ve hareket diye düşünürsek çelişmelere düşeriz, öyle ise varolan ancak "bir" ve hareketsiz olabilir.
SAYFA 28
Parmenides geleneğiyle "bir olan"ı savunurken Zenon çokluğun olamayacağına ilişkin düşünce yöntemiyle kanıtlar öne sürmüştür. İspat etmek istediği, "varolanı bir çokluk ve hareket diye düşünürsek çelişmelere düşeriz, öyle ise varolan ancak "bir" ve hareketsiz olabilir.
YUNAN FELSEFE-SİYASİ TARİHİ
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 16
1.Ayrı yaşayan Yunanlıların felsefeleri de farklı merkezlerde oluştu. Son dönemde Sofistler ortaya çıktı.
2.Pers zaferiyle Atina ön plana çıktı ve siyasi birlik sağlandı. (Aristo-Platon)
3.İskender'in zaferleriyle Yunan düşüncesi yeni merkezler kazandı. (Hellenistik Dönem)
SAYFA 16
1.Ayrı yaşayan Yunanlıların felsefeleri de farklı merkezlerde oluştu. Son dönemde Sofistler ortaya çıktı.
2.Pers zaferiyle Atina ön plana çıktı ve siyasi birlik sağlandı. (Aristo-Platon)
3.İskender'in zaferleriyle Yunan düşüncesi yeni merkezler kazandı. (Hellenistik Dönem)
STOACILIK, AHLAK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 381
Amaç, tedirginlik yokluğu yani mutluluktur. İnsan, kendini korumasını amaç edinmiştir. Bilinçli bir yapısı olan insanın ruhunun en üst bölümü evrensel aklın bir parçası olan bir varlık olarak sorumluluğunun yüklenmesi gerekir. Mutluluk bu bağdaşmadadır. Bilge, Logos'un istediğini isteyen kimsedir.
CİLT 1 SAYFA 381
Amaç, tedirginlik yokluğu yani mutluluktur. İnsan, kendini korumasını amaç edinmiştir. Bilinçli bir yapısı olan insanın ruhunun en üst bölümü evrensel aklın bir parçası olan bir varlık olarak sorumluluğunun yüklenmesi gerekir. Mutluluk bu bağdaşmadadır. Bilge, Logos'un istediğini isteyen kimsedir.
STOACILIK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 380
Evren, çok büyük bir organizmadır ve evrensel akılla yaşam kazanmıştır. Her bilgi duyulur verilere dayanır. Kurucusu Zenondur.
CİLT 1 SAYFA 380
Evren, çok büyük bir organizmadır ve evrensel akılla yaşam kazanmıştır. Her bilgi duyulur verilere dayanır. Kurucusu Zenondur.
SOKRATESÇİ OKULLAR
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 47
Sokrates'in ölümünden sonra ortaya çıkmış dört okul yalnızca, Sokrates'i kendilerine göre yorumlamamış, aynı zamanda da Sofistlerden de yararlanmışlardır. Bu okullar, Megana, Elis-Eretria, Kynikler ve Kyrene okullarıdır. Bu tekyanlı Sokratesçilere karşı, Platon tam bir Sokratesçidir.
SAYFA 47
Sokrates'in ölümünden sonra ortaya çıkmış dört okul yalnızca, Sokrates'i kendilerine göre yorumlamamış, aynı zamanda da Sofistlerden de yararlanmışlardır. Bu okullar, Megana, Elis-Eretria, Kynikler ve Kyrene okullarıdır. Bu tekyanlı Sokratesçilere karşı, Platon tam bir Sokratesçidir.
SOKRATES
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 46
Sofistlerin relativizmine tam zıt olarak tümel bir doğrunun olabileceğine inanır. O da pratik sorunlarla ilgilenir. Düşüncenin objektif değerine sarsılmaz inancı vardır. Yöntemi tümevarımdır. Erdem, bilgidir. Erdem, mutlulukla aynı şeydir.
SAYFA 46
Sofistlerin relativizmine tam zıt olarak tümel bir doğrunun olabileceğine inanır. O da pratik sorunlarla ilgilenir. Düşüncenin objektif değerine sarsılmaz inancı vardır. Yöntemi tümevarımdır. Erdem, bilgidir. Erdem, mutlulukla aynı şeydir.
SOFİSTLER, PROTOGORAS
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 40
Atina'nın siyasi merkezileşmesi sonucu gerekli insan bilgisini sağlamakla görevli paralı öğretmenlerdir sofistler. Duyu algıları ve sanı biricik bilgilerimizdir çünkü herşey değişirken salt varlık olamaz. Dolayısıyla, her sanı doğrudur ve insan herşeyin ölçüsüdür.
SAYFA 40
Atina'nın siyasi merkezileşmesi sonucu gerekli insan bilgisini sağlamakla görevli paralı öğretmenlerdir sofistler. Duyu algıları ve sanı biricik bilgilerimizdir çünkü herşey değişirken salt varlık olamaz. Dolayısıyla, her sanı doğrudur ve insan herşeyin ölçüsüdür.
SOFİSTLER, GORGİAS
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 41
Yalnızca doğa felsefesini değil, varlık felsefesini de reddeder: 1.Bir şey yoktur. 2.Olsaydı da bilemezdik. 3. Bilseydik de başkalarına bildiremezdik.
(Relativist ve şüpheci bir açıdan karşıtlıklar ve sonsuzlukta anlamsızlıklar buna kanıttır.)
SAYFA 41
Yalnızca doğa felsefesini değil, varlık felsefesini de reddeder: 1.Bir şey yoktur. 2.Olsaydı da bilemezdik. 3. Bilseydik de başkalarına bildiremezdik.
(Relativist ve şüpheci bir açıdan karşıtlıklar ve sonsuzlukta anlamsızlıklar buna kanıttır.)
PYTHAGORAS, SAYILAR
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Matematik araştırmalar ile gizemciliği sıkı bir birlik içinde ele alan bir öğretiye dayanan felsefi ve dini bir tarikat kurdu.
CİLT 1 SAYFA 375
Matematik araştırmalar ile gizemciliği sıkı bir birlik içinde ele alan bir öğretiye dayanan felsefi ve dini bir tarikat kurdu.
PYTHAGORAS
FELSEFE TARİHİ_MACİT GÖKBERK
SAYFA 30
Aslında bir din tarikatı olan okulu aynı zamanda müzik ve matematikle de uğraşmış tır. Arkhe olarak sayıları görürlerdi ve herşey için sayılarda karşılıkbulurlardı Evren bir sayı uyumudur,herşeyin karşıtı vardır ama örneğin 1 hem tek, hem de çifttir. Ayrıca, ilk defa, yeri evrenin merkezi olarak düşünmeyip, merkezi ateş etrafında döndüğünü söylemişlerdir.
SAYFA 30
Aslında bir din tarikatı olan okulu aynı zamanda müzik ve matematikle de uğraşmış tır. Arkhe olarak sayıları görürlerdi ve herşey için sayılarda karşılıkbulurlardı Evren bir sayı uyumudur,herşeyin karşıtı vardır ama örneğin 1 hem tek, hem de çifttir. Ayrıca, ilk defa, yeri evrenin merkezi olarak düşünmeyip, merkezi ateş etrafında döndüğünü söylemişlerdir.
PLOTINOS, YENİ PLOTONCULUK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 383
Parçaları kusurlu ve eksik olan gerçeğin ardında daha yüksek bir gerçek vardır. Bize iç deney yolunu açar : her ben kendinde, Bir'den maddeye kadar uzanan aşamaları taşır, kendini araştırmak ve en üst düzeye ulaşmak insanın görevidir.
CİLT 1 SAYFA 383
Parçaları kusurlu ve eksik olan gerçeğin ardında daha yüksek bir gerçek vardır. Bize iç deney yolunu açar : her ben kendinde, Bir'den maddeye kadar uzanan aşamaları taşır, kendini araştırmak ve en üst düzeye ulaşmak insanın görevidir.
PLATON, İNSANIN PAYINA DÜŞEN
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 377
İnsanoğlu, bir bedene tutsak edilmiş olan ve ondan kurtulmak isteyen ruhtur. Ruh, ideaları seyreder ama aşağılara düşerek onlardan ayrılmıştır ve filozofun ruhunun duyduğu istek, bu idealara geri dönmektir.
CİLT 1 SAYFA 377
İnsanoğlu, bir bedene tutsak edilmiş olan ve ondan kurtulmak isteyen ruhtur. Ruh, ideaları seyreder ama aşağılara düşerek onlardan ayrılmıştır ve filozofun ruhunun duyduğu istek, bu idealara geri dönmektir.
PLATON, İDEALAR KURAMI
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 377
İdealar, duyulur dünyanın çokluğu içinde karşımıza çıkan büyün "şeyler"in gerçek, sürekli ve değişmez özleridir.
CİLT 1 SAYFA 377
İdealar, duyulur dünyanın çokluğu içinde karşımıza çıkan büyün "şeyler"in gerçek, sürekli ve değişmez özleridir.
PLATON, BİLMENİN YOLLARI
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 377
Platon, sofistlerin bilginin kaynağı olarak gördükleri duyumculuğun, mutlak bir tutarsızlığa yol açtığını gösterir. Ruhu, duyulur dünyanın zorbalığından kurtarmak için yapılan herşey iyidir.
CİLT 1 SAYFA 377
Platon, sofistlerin bilginin kaynağı olarak gördükleri duyumculuğun, mutlak bir tutarsızlığa yol açtığını gösterir. Ruhu, duyulur dünyanın zorbalığından kurtarmak için yapılan herşey iyidir.
PHILON, TANRI-ESKİ YUNAN UZLAŞISI
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 382
Kitabı mukaddesle Eski Yunan bilgeliği arasında tam bir benzerlik görür. Felsefesinde insani nitelendirmelerin üstünde Tanrı'yla maddesel, kötülüğe mahkum, kusurlu dünya arasında ikilik ağır basar.
CİLT 1 SAYFA 382
Kitabı mukaddesle Eski Yunan bilgeliği arasında tam bir benzerlik görür. Felsefesinde insani nitelendirmelerin üstünde Tanrı'yla maddesel, kötülüğe mahkum, kusurlu dünya arasında ikilik ağır basar.
PARMENİDES, VARLIK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Varlık ve varlık-olmayan ayrımını yapar ve böylece duyusal ve aldatıcı dünya ötesinde değişmeyen bir temel olduğunu ileri sürer. Bilge, varlığı mantığın gereklerine uyarak düşünebilen kimsedir.
CİLT 1 SAYFA 375
Varlık ve varlık-olmayan ayrımını yapar ve böylece duyusal ve aldatıcı dünya ötesinde değişmeyen bir temel olduğunu ileri sürer. Bilge, varlığı mantığın gereklerine uyarak düşünebilen kimsedir.
PARMENİDES VE VARLIK
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 26
Yunan mantık ve diyalektiğinin babasına göre bilginin amacı vaolanı düşünmektir, yalnız varolan vardır ve ancak bu düşünülebilir. varolmayan yoktur ve düşünülemez de. Parmenides yalnız düşünmeyi yöntem olarak kullanıyor. Çünkü duyular birliğin çokluk gibi göründüğü aldatıcı bilgiler verir.
SAYFA 26
Yunan mantık ve diyalektiğinin babasına göre bilginin amacı vaolanı düşünmektir, yalnız varolan vardır ve ancak bu düşünülebilir. varolmayan yoktur ve düşünülemez de. Parmenides yalnız düşünmeyi yöntem olarak kullanıyor. Çünkü duyular birliğin çokluk gibi göründüğü aldatıcı bilgiler verir.
OBJE-SUJE AYRIMININ YAPILMASI
KİŞİLİK KURAMLARI_G.YANBASTI
SAYFA 2
Obje ve suje'nin bir olduğu antik Yunan'da bilim olamazdı. Bilen ve bilinenin aynı olduğu (animizm) bu dönemden sonra insan kendini doğadan ayırarak bilmin ilk adımını atmıştır. Sokrates, bu anlamda bir dönüm noktasıdır.
SAYFA 2
Obje ve suje'nin bir olduğu antik Yunan'da bilim olamazdı. Bilen ve bilinenin aynı olduğu (animizm) bu dönemden sonra insan kendini doğadan ayırarak bilmin ilk adımını atmıştır. Sokrates, bu anlamda bir dönüm noktasıdır.
LEUKİPPOS-DEMOKRİTOS, ATOMCULAR
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Atomların rastgele çarpışmaları, dünyaları ve insanoğlunu meydana getirmiştir.
CİLT 1 SAYFA 375
Atomların rastgele çarpışmaları, dünyaları ve insanoğlunu meydana getirmiştir.
KYRENE OKULU
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 51
Kynikler'in tam karşıtı olarak, rahat ve neşeli bir öğreti koyarlar. İnsan vücudunun uyumlu olduğu anlar haz, uyumsuz olduğu anlar acı yaşanır. Haz amaçtır.(Hedonizm) Anlık, maddi ve dolaysız olan hazlara ulaşmak içinse bilgi gerektirir.
SAYFA 51
Kynikler'in tam karşıtı olarak, rahat ve neşeli bir öğreti koyarlar. İnsan vücudunun uyumlu olduğu anlar haz, uyumsuz olduğu anlar acı yaşanır. Haz amaçtır.(Hedonizm) Anlık, maddi ve dolaysız olan hazlara ulaşmak içinse bilgi gerektirir.
KYNİKLER OKULU
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 49
Sözcük olarak "köpek gibi" anlamındaki Kynikler, tüm uygarlık ve toplum değerlerine saldırırlar. Onlara göre yaşamın amacı erdemdir ve erdem bilgidir. Varolan bir olduğu için aslında bilgi de tek olanı parçalamaktır. Yaşamın amacı mutluluktur. Bunun için tüm değerleri reddederler hele duygusal haz köleliktir
SAYFA 49
Sözcük olarak "köpek gibi" anlamındaki Kynikler, tüm uygarlık ve toplum değerlerine saldırırlar. Onlara göre yaşamın amacı erdemdir ve erdem bilgidir. Varolan bir olduğu için aslında bilgi de tek olanı parçalamaktır. Yaşamın amacı mutluluktur. Bunun için tüm değerleri reddederler hele duygusal haz köleliktir
İSLAM DÜNYASININ KÜLTÜR MİRASI
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 388
832'de Memun'un "Bilgelik evi" kurulmuştur. Bu kurumun amacı, Yunanca eserlerin çevirisiydi. Aslında İslam'dan önce, Süryaniler çeviriler yapmışlardı. Araplar da önce bu çevirilerle ilgilendiler daha sonra Bizans'dan Yunan metinlerini de bu çevirilerle karşılaştırarak çevirdiler.
CİLT 1 SAYFA 388
832'de Memun'un "Bilgelik evi" kurulmuştur. Bu kurumun amacı, Yunanca eserlerin çevirisiydi. Aslında İslam'dan önce, Süryaniler çeviriler yapmışlardı. Araplar da önce bu çevirilerle ilgilendiler daha sonra Bizans'dan Yunan metinlerini de bu çevirilerle karşılaştırarak çevirdiler.
IRKÇILIK VE DÜŞÜNÜRLER
CUMHURİYET
21.10.2002
I.Dünya Savaşına kadar düşünürler ırkçılıktan yana olmuşlardır. Voltaire yahudilerle alay etmiş ve zencilerin uygarlaşamayacaklarını öne sürmüştü. Marx, Yahudi kökenli olmasında karşın yahudi karşıtı bir tutum sergilemiş ve sömürgecilerin sömürgelerine uygarlığı götüreceğine inanmıştı. Hume, uygarlığın beyazların işi olduğunu öne sürmüştü.
21.10.2002
I.Dünya Savaşına kadar düşünürler ırkçılıktan yana olmuşlardır. Voltaire yahudilerle alay etmiş ve zencilerin uygarlaşamayacaklarını öne sürmüştü. Marx, Yahudi kökenli olmasında karşın yahudi karşıtı bir tutum sergilemiş ve sömürgecilerin sömürgelerine uygarlığı götüreceğine inanmıştı. Hume, uygarlığın beyazların işi olduğunu öne sürmüştü.
Wednesday, November 5, 2008
İLK MADDE ÇABALARI VE BİLİMSELLİK
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 20
Doğayı açıklamak için girişilen ilkçağ doğa filozoflarının arkhe görüşlerinin bilimselliği hiçten hiçbir şey meydana gelmez düşüncesiyle hareket etmelerindendir. Yoksa, bu işk madde arayışları mitosdan tamamen kendini kurtarabilmiş değildir.
SAYFA 20
Doğayı açıklamak için girişilen ilkçağ doğa filozoflarının arkhe görüşlerinin bilimselliği hiçten hiçbir şey meydana gelmez düşüncesiyle hareket etmelerindendir. Yoksa, bu işk madde arayışları mitosdan tamamen kendini kurtarabilmiş değildir.
İBNİ SİNA
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 386
Plotinos'tan çokluğun birden çıktığı görüşünü alır ve yaratılış dogmasıyla karşılaştırır. Aradaki uzlaşmazlığı peygamberin yaradandan yaradana giden yolu tersine çevirdiğini öne sürerek aşmaya çalışmıştır. Ne var ki resmi İslam bunu Tevhid inancıyla uzlaşılamaz bulmuştur.
CİLT 1 SAYFA 386
Plotinos'tan çokluğun birden çıktığı görüşünü alır ve yaratılış dogmasıyla karşılaştırır. Aradaki uzlaşmazlığı peygamberin yaradandan yaradana giden yolu tersine çevirdiğini öne sürerek aşmaya çalışmıştır. Ne var ki resmi İslam bunu Tevhid inancıyla uzlaşılamaz bulmuştur.
İBNİ RÜŞD
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 387
Aristotateles'e döndü ve İslam dogmalarıyla uyuştuğunu göstermeye çalışır. Tanrı dışında mutlak olmadığından türeyiş kuramını reddeder. Dünya ve tanrı ayrı olduğuna göre, ve dünya tanrı olmadığına göre, tanrının dünyayı yarattığını ispatlar. Bundan ileriye gitmenin felsefeyi de dini de bozacağını düşünür.
CİLT 1 SAYFA 387
Aristotateles'e döndü ve İslam dogmalarıyla uyuştuğunu göstermeye çalışır. Tanrı dışında mutlak olmadığından türeyiş kuramını reddeder. Dünya ve tanrı ayrı olduğuna göre, ve dünya tanrı olmadığına göre, tanrının dünyayı yarattığını ispatlar. Bundan ileriye gitmenin felsefeyi de dini de bozacağını düşünür.
İBNİ MEYMUN
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 387
Yahudiliği Aristotelesçi düşünceyle karşılaştırmıştır. Aristoteles'in vahyedilmiş metinde varolduğunu söyledi ve yorumlarda bulundu.
CİLT 1 SAYFA 387
Yahudiliği Aristotelesçi düşünceyle karşılaştırmıştır. Aristoteles'in vahyedilmiş metinde varolduğunu söyledi ve yorumlarda bulundu.
İBNİ MEYMUN
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 387
Yahudiliği Aristotelesçi düşünceyle karşılaştırmıştır. Aristoteles'in vahyedilmiş metinde varolduğunu söyledi ve yorumlarda bulundu.
CİLT 1 SAYFA 387
Yahudiliği Aristotelesçi düşünceyle karşılaştırmıştır. Aristoteles'in vahyedilmiş metinde varolduğunu söyledi ve yorumlarda bulundu.
Tuesday, November 4, 2008
HERAKLEITOS'UN İLK MADDESİ
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 24
Ona göre, ilk madde ateştir. Ama onu Miletli filozoflardan ayıran, bu ilk madde'nin kalıcılığını kabul etmeyip aksine herşeyin aktığını ve değiştiğini söylemesidir. Kalıcılık aldanmasının ardında değişimin belli bir yasaya(logos) uygun olması yeter.
SAYFA 24
Ona göre, ilk madde ateştir. Ama onu Miletli filozoflardan ayıran, bu ilk madde'nin kalıcılığını kabul etmeyip aksine herşeyin aktığını ve değiştiğini söylemesidir. Kalıcılık aldanmasının ardında değişimin belli bir yasaya(logos) uygun olması yeter.
HERAKLEITOS, LOGOS
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Logos, ruhun kendine ilişkin bilgisinde ulaşabileceği sınırların ötesinde ruhu yönettiği gibi dünyayı da genel olarak yönetir.
CİLT 1 SAYFA 375
Logos, ruhun kendine ilişkin bilgisinde ulaşabileceği sınırların ötesinde ruhu yönettiği gibi dünyayı da genel olarak yönetir.
HERAKLEITOS, BİR KARŞITLIKLAR FİZİĞİ
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Logos'un etkisinin sonucu ve gerçekleşmesi olan doğa, karşıtlıkların çatışmasının yarattığı bir uyumdur.
CİLT 1 SAYFA 375
Logos'un etkisinin sonucu ve gerçekleşmesi olan doğa, karşıtlıkların çatışmasının yarattığı bir uyumdur.
FARABİ
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 389
Dünyanın yaradılışı dogmasına karşılık, dünyanın ezeli ve ebedi olduğunu öne sürdü. Farabi, felsefenin kanıtlaıcı yöntemiyle, ilahiyatın hitabete dayalı yöntemini birbirinden ayırır.
CİLT 1 SAYFA 389
Dünyanın yaradılışı dogmasına karşılık, dünyanın ezeli ve ebedi olduğunu öne sürdü. Farabi, felsefenin kanıtlaıcı yöntemiyle, ilahiyatın hitabete dayalı yöntemini birbirinden ayırır.
ESKİ YUNANDA, MİTOSDAN DÜŞÜNCEYE
THEMA LAROUSSE
Eski Yunanlıların mitoslara dayanan düşünce tarzını bilinçli olarak bir yana atmaları ve hakikat anlayışlarını köklü bir değişikliğe uğratmaları, saray sisteminin Mykenai döneminden konuşma sanatının iktidar araçları olduğu demokratik sitenin ortaya çıkışına kadar uzanan bir toplumsal evrim sonucudur.
Eski Yunanlıların mitoslara dayanan düşünce tarzını bilinçli olarak bir yana atmaları ve hakikat anlayışlarını köklü bir değişikliğe uğratmaları, saray sisteminin Mykenai döneminden konuşma sanatının iktidar araçları olduğu demokratik sitenin ortaya çıkışına kadar uzanan bir toplumsal evrim sonucudur.
EPİKUROSÇULUK, AHLAK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 381
Acıdan kaçma ve özvarlığı korumanın sağladığı hazza yönelmekle yetinir. Bedenin temel ve doğal duyumlar yaşamasını sağlar ve bedenin çektikleri karşısında uyanık olmaya yöneltir. Ruhtaki o anki acıları, geçmişteki hazları dengeler.
CİLT 1 SAYFA 381
Acıdan kaçma ve özvarlığı korumanın sağladığı hazza yönelmekle yetinir. Bedenin temel ve doğal duyumlar yaşamasını sağlar ve bedenin çektikleri karşısında uyanık olmaya yöneltir. Ruhtaki o anki acıları, geçmişteki hazları dengeler.
EPİKUROSÇULUK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 381
Evren, rastlantıların egemenliğindedir. Haz ve acı, yönelmemiz ve kaçınmamız şeyler hakkında bize bilgi verir. Demokritos'un atomculuğunu, stoacıların belirlenimciliğine karşın raslantı maddeciliği benimserler.
CİLT 1 SAYFA 381
Evren, rastlantıların egemenliğindedir. Haz ve acı, yönelmemiz ve kaçınmamız şeyler hakkında bize bilgi verir. Demokritos'un atomculuğunu, stoacıların belirlenimciliğine karşın raslantı maddeciliği benimserler.
EMPEDOKLES
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 32
Parmenidesten meydana geliş ve yokoluşun olmadığını alır ama bir taraftan da duyu larla algıladığı olguları açıklar. Aslın da meydana gelme elementlerin (bölünemey en, değişmeyen) karışmasıdır.Elementler; su,toprak,hava,ateştir. Hareket ettirici olarak da bu maddeleri karıştıran, sevgi ve nefreti kabul eder. Böylece madde ve enerji ayrılmıştır.
SAYFA 32
Parmenidesten meydana geliş ve yokoluşun olmadığını alır ama bir taraftan da duyu larla algıladığı olguları açıklar. Aslın da meydana gelme elementlerin (bölünemey en, değişmeyen) karışmasıdır.Elementler; su,toprak,hava,ateştir. Hareket ettirici olarak da bu maddeleri karıştıran, sevgi ve nefreti kabul eder. Böylece madde ve enerji ayrılmıştır.
DEMOKRİTOS
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 36
Anaxagoras'taki nous'u da atarak tamamen mekanik bakar ve varolanı atom adı verdiği bölünemeyen, görünemezle tanımlar. Yapıca birdirler ama nicelikleri farklıdır. Atomlarda olabilecek tek değişiklik harekettir. Niteliksiz oldukları için renk,ses... duyu aldanmasıdır. Evren atomların çarpışmasıyla oluşmuştur
SAYFA 36
Anaxagoras'taki nous'u da atarak tamamen mekanik bakar ve varolanı atom adı verdiği bölünemeyen, görünemezle tanımlar. Yapıca birdirler ama nicelikleri farklıdır. Atomlarda olabilecek tek değişiklik harekettir. Niteliksiz oldukları için renk,ses... duyu aldanmasıdır. Evren atomların çarpışmasıyla oluşmuştur
ARİSTOTELES, İDEALAR KURAMININ REDDİ
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 378
Aristoteles, 'eğer idealar apayrı varlıklarsa, tanınıp, bilinmeleri olanaksızdır' der. Çünkü, bilen ve bilinen nesne arasında türdeşlik olması gerekir. Öte yandan, durağan idealar, hareketin nedenleri olamazlar.
CİLT 1 SAYFA 378
Aristoteles, 'eğer idealar apayrı varlıklarsa, tanınıp, bilinmeleri olanaksızdır' der. Çünkü, bilen ve bilinen nesne arasında türdeşlik olması gerekir. Öte yandan, durağan idealar, hareketin nedenleri olamazlar.
ARİSTOTELES, ERDEM VE MUTLULUK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 379
'İyilik yapmak, mutlu olmaktır' diyen Sokratçı görüşü benimsemez, ona göre erdem ve mutluluk denk değildir. İnsanoğlu, ancak erdemle mutluluğa ulaşabilir. Çünkü doğa gibi insan da tamamlanmış ve boşlukları doldurulmuş değildir. Erdemin temeli, aşırılıklardan kaçınmak, orta yolu bulmaktır.
CİLT 1 SAYFA 379
'İyilik yapmak, mutlu olmaktır' diyen Sokratçı görüşü benimsemez, ona göre erdem ve mutluluk denk değildir. İnsanoğlu, ancak erdemle mutluluğa ulaşabilir. Çünkü doğa gibi insan da tamamlanmış ve boşlukları doldurulmuş değildir. Erdemin temeli, aşırılıklardan kaçınmak, orta yolu bulmaktır.
ARİSTOTELES, EN YÜCE İYİ
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 379
Politikanın, en yüce iyinin ne olduğunu gösterebilen inşa edici bir bilim olarak düşünülmesi gerekir. Politika, ahlak felsefesine bağlı kalmak zorundadır. En yüce iyi mutluluktur ve mutluluk, kendi kendine yetmek, abartıya kaçmamak ve etkinliktir.
CİLT 1 SAYFA 379
Politikanın, en yüce iyinin ne olduğunu gösterebilen inşa edici bir bilim olarak düşünülmesi gerekir. Politika, ahlak felsefesine bağlı kalmak zorundadır. En yüce iyi mutluluktur ve mutluluk, kendi kendine yetmek, abartıya kaçmamak ve etkinliktir.
ARİSTOTELES, DİYALEKTİK
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 379
Amacı, olası öncüllerden yola çıkarak herhangi bir sorun üzerinde kanıtlamalar yapmamızı ve bir kanıt ileri sürdüğümüzde, onunla çelişik olan bir şey söylememizi sağlayan bir yöntem bulmaktır. Bu anlamıyla doğruyu yanlıştan ayıran bir diyalogdan çok bütün bilimlerde ortak olan ilkeleri bulmaya çalışmaktır.
CİLT 1 SAYFA 379
Amacı, olası öncüllerden yola çıkarak herhangi bir sorun üzerinde kanıtlamalar yapmamızı ve bir kanıt ileri sürdüğümüzde, onunla çelişik olan bir şey söylememizi sağlayan bir yöntem bulmaktır. Bu anlamıyla doğruyu yanlıştan ayıran bir diyalogdan çok bütün bilimlerde ortak olan ilkeleri bulmaya çalışmaktır.
ARİSTOTELES, AYALTI DÜNYA
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 379
Aristoteles fiziği, 2000 yıl boyunca egemenliğini sürdüren bilimsel modeli sağladı. Bu fizik harketin varlıkbilimi üzerinde temllenen bir kurumsal görüşe dayanır. Kosmos, merkezde yeralan, çevrede sabit yıldızlrın ve aralarında da ay ve gezegenlerin olduğu bir evrendir. Bu görüş 17.yy'a kadar geçerliğini korumuştur.
CİLT 1 SAYFA 379
Aristoteles fiziği, 2000 yıl boyunca egemenliğini sürdüren bilimsel modeli sağladı. Bu fizik harketin varlıkbilimi üzerinde temllenen bir kurumsal görüşe dayanır. Kosmos, merkezde yeralan, çevrede sabit yıldızlrın ve aralarında da ay ve gezegenlerin olduğu bir evrendir. Bu görüş 17.yy'a kadar geçerliğini korumuştur.
ANTİKÇAĞ SONUNDA FELSEFE
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 382
Yaratıdan çok inceleme ve öğütler dönemi olan Augustus'la Batı Roma İmparatorluğunun sona erişi arasındaki 400 yıl, Doğu'dan gelen dinsellik rüzgarlarıyla geçer. İskenderiye fikir merkezi olarak öne çıkar. Philon burada Museviliği, Helenleştirir.
CİLT 1 SAYFA 382
Yaratıdan çok inceleme ve öğütler dönemi olan Augustus'la Batı Roma İmparatorluğunun sona erişi arasındaki 400 yıl, Doğu'dan gelen dinsellik rüzgarlarıyla geçer. İskenderiye fikir merkezi olarak öne çıkar. Philon burada Museviliği, Helenleştirir.
ANAXIMENES VE İLK RUH KAVRAMI
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 22
Bir hava olan ruhumuz (psykhe) bizi nasıl ayakta tutuyorsa, kosmozu da hava sarıp tutar. Böylece felsefeye ruh kavramı da girmiş oluyor.
SAYFA 22
Bir hava olan ruhumuz (psykhe) bizi nasıl ayakta tutuyorsa, kosmozu da hava sarıp tutar. Böylece felsefeye ruh kavramı da girmiş oluyor.
ANAXIMANDROS'UN İLK MADDESİ
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 22
Ona göre ilk madde, sonsuz-soyut olan apeiron'dur. Soyut olmalıdır çünkü, her belli şey karşıtı ile sınırlandırılmıştır. Bu karşıtlar zaman zaman birbirlerine dönerler ta ki içinden çıktıkları sonsuz anamaddeyi içlerine alana kadar. Bu oldukça özgün, yalınlaştırıcı bir açıklama denemesi onu tam bir düşünür yapar.
SAYFA 22
Ona göre ilk madde, sonsuz-soyut olan apeiron'dur. Soyut olmalıdır çünkü, her belli şey karşıtı ile sınırlandırılmıştır. Bu karşıtlar zaman zaman birbirlerine dönerler ta ki içinden çıktıkları sonsuz anamaddeyi içlerine alana kadar. Bu oldukça özgün, yalınlaştırıcı bir açıklama denemesi onu tam bir düşünür yapar.
ANAXIMANDROS & ANAXIMENES KIYASLAMASI
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 22
Anaximens, Anaximandros'dan sonraki bir filozof olmasına rağmen, ilk maddeyi sonsuz ve soyut olan apeiron'dan hava'ya geriletmiştir. Ona göre de ilk madde olan hava sonsuzdur ama soyut değildir.
SAYFA 22
Anaximens, Anaximandros'dan sonraki bir filozof olmasına rağmen, ilk maddeyi sonsuz ve soyut olan apeiron'dan hava'ya geriletmiştir. Ona göre de ilk madde olan hava sonsuzdur ama soyut değildir.
ANAXAGORAS
FELSEFE TARİHİ_M.GÖKBERK
SAYFA 34
Empedokles'le benzer düşünür ancak ana madde dört değil, ne kadar madde varsa, o kadardır. Hareket ettirici ilkeyi de kendi içinde canlı bir şey olarak düşünür, Nous. Nous da maddedir ve bir amca göre hareket ettirir. İlk hareketi de Nous vermiştir sonra mekanik bir şekilde, ama Nous'un istediği yolda devam etmiştir.
SAYFA 34
Empedokles'le benzer düşünür ancak ana madde dört değil, ne kadar madde varsa, o kadardır. Hareket ettirici ilkeyi de kendi içinde canlı bir şey olarak düşünür, Nous. Nous da maddedir ve bir amca göre hareket ettirir. İlk hareketi de Nous vermiştir sonra mekanik bir şekilde, ama Nous'un istediği yolda devam etmiştir.
ANAKSAGORAS, AKIL
THEMA LAROUSSE
CİLT 1 SAYFA 375
Zihnin ya da Akıl(nous)'un bütün varlıkları düzenleyen biricik ilke olduğunu söyledi.
CİLT 1 SAYFA 375
Zihnin ya da Akıl(nous)'un bütün varlıkları düzenleyen biricik ilke olduğunu söyledi.
Subscribe to:
Posts (Atom)
